∆ιαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας (∆.Ε.Π.Υ.): Ποια είναι τα συµπτώµατα και πώς µπορείτε να τα αντιµετωπίσετε;

∆ιαταραχή Ελλειµµατικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας (∆.Ε.Π.Υ.): Ποια είναι τα συµπτώµατα και πώς µπορείτε να τα αντιµετωπίσετε;

Αικατερίνη Σοφιανού, Παιδίατρος - Αναπτυξιολόγος, Επιστηµονικός Συνεργάτης, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

H Δ.Ε.Π.Υ είναι µία αναπτυξιακή διαταραχή που εµφανίζεται κατά την παιδική ηλικία και επηρεάζει την ανάπτυξη και τη λειτουργικότητα ενός παιδιού, που κατά τα άλλα έχει τυπική εξέλιξη και νοηµοσύνη. Μπορεί να χαρακτηρίζεται µόνο από µία ή και από όλες τις παρακάτω συµπεριφορές:

Ελλειµµατική προσοχή: το παιδί δεν µπορεί να συγκεντρωθεί σε µία εργασία, δεν επιµένει στην ολοκλήρωσή της, έχει δυσκολία να επικεντρωθεί σε ένα στόχο και δεν εργάζεται µε οργάνωση.

Υπερκινητικότητα: το παιδί κινείται συνεχώς, κουνά χέρια και πόδια, µιλά συνέχεια και αδυνατεί να µείνει ήσυχο, ακόµα και σε στιγµές που κάτι τέτοιο είναι επιβεβληµένο, π.χ. µέσα στην τάξη.

Παρορµητικότητα: το παιδί ενεργεί χωρίς να σκεφτεί κινδύνους ή επιπτώσεις από κάποιες αποφάσεις. Σε µεγαλύτερα παιδιά η διαταραχή µπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικά ανάρµοστη συµπεριφορά, π.χ. να διακόπτουν σε µία συνοµιλία ή να παίρνουν αποφάσεις εν θερµώ, ακόµα και παραβατικότητα σε µεγαλύτερα παιδιά.

Στις µικρότερες ηλικίες συνήθως επικρατεί η υπερκινητικότητα, αργότερα όµως µπορεί να υπάρχουν συµπτώµατα και από τα τρία χαρακτηριστικά της ∆.Ε.Π.Υ. Είναι επίσης σηµαντικό ότι η κατάσταση αυτή συχνά συνυπάρχει µε άλλες αναπτυξιακές διαταραχές. Η υπερκινητικότητα όπως και τα υπόλοιπα συµπτώµατα  απαντούν ως ένα βαθµό  σε µικρά παιδιά, όµως στη ∆.Ε.Π.Υ. εµφανίζονται σε πολύ µεγαλύτερη ένταση και επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και την εξέλιξη του παιδιού.

Τρόποι αντιµετώπισης

Ορισµένοι τρόποι ελέγχου και βελτίωσης της συµπεριφοράς είναι οι εξής:

Ψυχοθεραπευτική αντιµετώπιση. Βοηθά στην αλλαγή συµπεριφοράς µέσα από συγκεκριµένες καθηµερινές ρουτίνες, την παρακολούθησή τους και τη θετική επιβράβευση.

Φαρµακευτική αντιµετώπιση. Χορηγείται µόνο αφού κριθεί αναγκαίο από τους γιατρούς και δρα συµπληρωµατικά στην ψυχοθεραπευτική αντιµετώπιση.

Εκπαίδευση παιδιού και οικογένειας. Η εκπαίδευση σε ό,τι αφορά τους γονείς βοηθά στην αντιµετώπιση των αρνητικών συναισθηµάτων που γεννά η συµπεριφορά του παιδιού και στο χειρισµό των συµπτωµάτων της διαταραχής. Σε ό,τι αφορά το παιδί υπάρχουν κάποιοι τρόποι που µπορούν να διευκολύνουν την καθηµερινότητα στο σπίτι και το σχολείο:

Σταθερό καθηµερινό πρόγραµµα: από το πρωί µέχρι την ώρα του ύπνου το βράδυ. Είναι βοηθητικό να υπάρχει σε γραπτή µορφή στο σπίτι, έτσι ώστε το παιδί να γνωρίζει τι ακολουθεί στη διάρκεια της ηµέρας (ώρα για µελέτη, παιχνίδι, και δουλειές) και να µπορεί να ανατρέχει σε αυτό.

Επιβράβευση καλής συµπεριφοράς και ψύχραιµη αντιµετώπιση αρνητικών συµπτωµάτων. Παροχή κινήτρων για αυτοβελτίωση.

Οργάνωση του χώρου του παιδιού. Σχολικά είδη, είδη ένδυσης και παιχνίδια να βρίσκονται στον ίδιο χώρο κάθε µέρα, έτσι ώστε το παιδί να έχει λιγότερες πιθανότητες να χάσει κάτι από τα πιο πάνω. Ενθάρρυνση του παιδιού ώστε να οργανώνει το χρόνο του και τη µέρα του µε γραπτές σηµειώσεις. Χρονικά όρια στην ολοκλήρωση εργασιών.

Αποφυγή διασπαστικών ερεθισµάτων, π.χ τηλεόραση, ραδιόφωνο και ηλεκτρονικά παιχνίδια, ειδικά όταν το παιδί µελετά.

Επικοινωνία µε το παιδί µε σαφείς και σύντοµες οδηγίες, αντί για µακροσκελείς και χαοτικές εξηγήσεις.