Τι είναι το ηχοκαρδιογράφημα και για ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;

Τι είναι το ηχοκαρδιογράφημα και για ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται;

Γράφει ο  Στέφανος Καραγιάννης, MD, PhD, Καρδιολόγος, Διευθυντής Τμήματος Ηχοκαρδιολογίας  (Υπερήχων Καρδιάς), Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Εάν ο καρδιολόγος, σε κάποιο τακτικό έλεγχο, ζητήσει από τον ασθενή του να υποβληθεί σε ηχοκαρδιογράφημα, αυτό δεν θα πρέπει να φοβίσει τον ασθενή.

Το ηχοκαρδιογράφημα είναι μία ανώδυνη εξέταση, μη επεμβατική, που δεν εκπέμπει ακτινοβολία.

Αυτό που κάνει είναι να προσφέρει στον ιατρό σημαντικές πληροφορίες για το πώς λειτουργεί η καρδιά.  Επίσης, είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία διαφόρων καρδιαγγειακών παθήσεων.

Με τη λέξη ηχοκαρδιογράφημα, όμως, τι εννοούμε;

Πρόκειται για μία εξέταση που χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας για την παραγωγή εικόνων των βαλβίδων και των ανατομικών δομών της καρδιάς, ώστε ο καρδιολόγος να μπορεί να ελέγξει τη λειτουργία, το μέγεθος και τις πιέσεις αυτής, ώστε να  μπορούμε να διαπιστώσουμε εάν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στις βαλβίδες, στις κοιλότητες ή στις κινητικότητες των τοιχωμάτων, καθώς και στο περικάρδιο.

Σε συνδυασμό με την τεχνολογία απεικόνισης Doppler,  ο καρδιολόγος μπορεί να αξιολογήσει τη ροή του αίματος στις βαλβίδες της καρδιάς.

Με την πάροδο των ετών και την τεχνολογική εξέλιξη, η ποιότητα των εικόνων που μπορούν να πάρουν οι ιατροί βελτιώνεται, ημέρα με την ημέρα, και μπορούμε, πλέον, να δούμε τρισδιάστατες εικόνες της καρδιάς και των βαλβίδων, που μπορεί να είναι πολύ χρήσιμες με τις νεότερες τεχνικές (διοισοφάγειο ηχοκαρδιογράφημα και stressecho), οι οποίες χρησιμοποιούν πιο λεπτομερείς τεχνολογίες για τη μέτρηση της καρδιακής λειτουργίας.

Πότε, όμως, ένας καρδιολόγος δίνει την εντολή για ένα ηχοκαρδιογράφημα;

Ο ιατρός μπορεί να θέλει να διενεργήσει ένα ηχοκαρδιογράφημα για να διερευνήσει σημεία ή συμπτώματα καρδιακών παθήσεων, όπως εύκολη κόπωση, δύσπνοια, δυσφορία στο στήθος ή οιδήματα κάτω άκρων.

Επίσης στην περίπτωση που ανιχνευθεί κάτι ύποπτο κατά την κλινική εξέταση του ασθενούς, όπως ένα καρδιακό φύσημα.

Υπάρχει ειδική προετοιμασία για να γίνει το διαθωρακικό ηχοκαρδιογράφημα;

Δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία, ο ασθενής μπορεί να λάβει οποιοδήποτε φάρμακο, να σιτιστεί και να πιει οτιδήποτε θέλει πριν από την εξέταση. Γίνεται στο τακτικό καρδιολογικό ιατρείο και δε θα χρειαστεί περισσότερο από 20-30 λεπτά.

Πώς γίνεται ένα ηχοκαρδιογράφημα;

Κατά τη διάρκεια της ηχοκαρδιογραφικής μελέτης, ο ασθενής πρέπει να είναι ξαπλωμένος σε πλάγια θέση στην αριστερή πλευρά του.

Ο ιατρός τοποθετεί τον ηχοβολέα με το gel και το μετακινεί στο στήθος του ασθενούς.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, το μόνο που μπορεί να αισθανθεί ο εξεταζόμενος είναι μία ελαφριά πίεση στο σημείο τοποθέτησης του ηχοβολέα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ιατρός ενδέχεται να χρειαστεί να εγχύσει έναν παράγοντα αντίθεσης, ενδοφλεβίως, στην κυκλοφορία του αίματος ενός ασθενούς, προκειμένου να παρατηρήσει  καλύτερα τα τοιχώματα της καρδιάς.

Πότε θα λάβει ο εξεταζόμενος τα αποτελέσματά του;

Εάν ο έλεγχος πραγματοποιηθεί από καρδιολόγο, ο ιατρός θα μπορεί, άμεσα, κατά τη διάρκεια της εξέτασης, να διαγνώσει κάποιο πιθανό παθολογικό εύρημα και κατ’ επέκταση να δώσει, στο τέλος της εξέτασης, το πόρισμα με τη διάγνωση.

Εάν έχει ζητηθεί από μη καρδιολόγο, αυτός θα πρέπει να λάβει την επίσημη έκθεση αποτελεσμάτων από τον υπεύθυνο καρδιολόγο.

Κάποιος εξεταζόμενος μπορεί να χρειαστεί περισσότερες από μία ηχοκαρδιογραφικές μελέτες;

Πιθανώς. Εάν κάποιος έχει μια γνωστή καρδιακή πάθηση, τότε το ηχοκαρδιογράφημα είναι ένα από τα «χρυσά εργαλεία»του καρδιολόγου για να παρακολουθήσει την εξέλιξη της νόσου και να καθορίσει την καλύτερη πορεία θεραπείας.

Ποιοι είναι οι άλλοι τύποι ηχοκαρδιογραφήματος;

 Αν κάποιος ασθενής χρειάζεται μια πιο προσεκτική ματιά στο πώς λειτουργούν οι βαλβίδες του, ο ιατρός μπορεί να ζητήσει ένα διοισοφάγειο ηχοκαρδιογράφημα.

Ο ασθενής, συνήθως, λαμβάνει μέθη (είδος αναισθησίας) κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, ώστε να μην αισθάνεται τη δυσάρεστη αίσθηση του εξαρτήματος του διοισοφάγειου, το οποίο εισάγεται από την στοματική κοιλότητα στον οισοφάγο, ακριβώς πίσω από την καρδιά.

Υπάρχει, επίσης, το stressecho, που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση προβλημάτων αναφορικά στις στεφανιαίες αρτηρίες (αρτηρίες που τροφοδοτούν το αίμα στον καρδιακό μυ). Είναι το ίδιο με ένα παραδοσιακό ηχοκαρδιογράφημα, εκτός από τo ότι ο ιατρός θα λάβει εικόνες της καρδιάς πριν και μετά από μία, σύντομη άσκηση σε ένα διάδρομο ή σε ένα σταθερό ποδήλατο ή μετά από χορήγηση ενδοφλέβιας φαρμακευτικής ουσίας που αυξάνει την καρδιακή συχνότητα.