Σύνδρομο Άπνοια του Ύπνου

Σύνδρομο Άπνοια του Ύπνου

Γράφει ο Μιχαήλ Συμιακάκης, Πνευμονολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Το σύνδρομο της άπνοιας στον ύπνο (ΣΑΥ) ή απνοϊκό σύνδρομο, όπως λέγεται, είναι μία αρκετά σοβαρή και όλο και πιο συχνή διαταραχή, που αφορά όλες τις ηλικίες και των δύο φύλων. Συχνότερα, όμως, παρουσιάζεται στους άνδρες, μετά την ηλικία των 40 ετών. Η γενική επίπτωσή του στον πληθυσμό είναι περίπου 20-30 %.

Τι ακριβώς όμως είναι το απνοϊκό σύνδρομο ;

Πρόκειται για επαναλαμβανόμενα επεισόδια διακοπής της αναπνοής, κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οφείλεται στο κλείσιμο των ανωτέρων αεραγωγών (συμπίπτουν τα τοιχώματα των αεραγωγών). Οι πάσχοντες παρουσιάζουν έντονο ροχαλητό, το οποίο διακόπτεται από επεισόδια άπνοιας. Αυτό συμβαίνει καθόλη τη διάρκεια του ύπνου, με αποτέλεσμα να προκαλούνται διαταραχές της οξυγόνωσης του αίματος, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και μικρο-αφυπνίσεις. Έτσι, καταστρέφεται η φυσιολογική δομή του ύπνου. Τα απνοϊκά επεισόδια (δηλαδή, το σταμάτημα της αναπνοής) γίνονται αντιληπτά από τους οικείους του, συνήθως από το/τη σύζυγο, οι οποίοι πολλές φορές τρομάζουν με τη διακοπή της αναπνοής και αναγκάζονται να τον ξυπνήσουν.

Υπάρχουν διάφοροι προδιαθεσικοί παράγοντες, όπως:

  • η αύξηση του σωματικού βάρους
  • η οικογενής προδιάθεση
  • το αλκοόλ
  • η υπερτροφία αμυγδαλών και αδενοειδών εκβλαστήσεων
  • διάφορα φάρμακα (ηρεμιστικά κλπ.)
  • οι κρανιο-προσωπικές «δυσμορφίες» (μικρογναθία, μακρογλωσσία κ.λπ.)
  • ενδοκρινικές και μεταβολικές διαταραχές (υποθυρεοειδισμός, ακρομεγαλία, σύνδρομο Cushing)
  • η λαρυγγομαλακία
  • οι διαταραχές του κινητικού νευρώνα κ.ά.

Πώς εκδηλώνεται το ΣΑΥ ;

Εκτός από το έντονο ροχαλητό και γενικά ανήσυχο ύπνο, υπάρχει ακόμη:

  • δυσκολία στην αφύπνιση
  • πρωϊνοί πονοκέφαλοι
  • ημερήσια κόπωση και υπνηλία (αποτελεί μία από τις αιτίες του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης)
  • διαταραχή της μνήμης και της ικανότητας συγκέντρωσης της προσοχής
  • ευερεθιστότητα και γενικά αλλαγή του χαρακτήρα
  • σεξουαλική δυσλειτουργία-ανικανότητα

Οι συνέπειες είναι πολλές και σοβαρές:

  • κίνδυνος αιφνίδιου θανάτου, κατά τον ύπνο
  • αρτηριακή υπέρταση
  • εγκεφαλικά επεισόδια
  • διαταραχές καρδιαγγειακού συστήματος (οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, αρρυθμίες)
  • τροχαία ή εργατικά ατυχήματα, λόγω της υπνηλίας (πολλά από τα τροχαία ατυχήματα οφείλονται στο σύνδρομο αυτό)
  • ψυχολογικές και ενδοκρινολογικές διαταραχές

Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να διαγνωσθεί και να θεραπευθεί έγκαιρα.

Η διάγνωση γίνεται με τη λεγόμενη «πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου» ή απλά «μελέτη ύπνου», όπου, κατά τη διάρκεια του νυκτερινού ύπνου, ο υπό εξέταση ασθενής «συνδέεται» με ειδικό μηχάνημα, το οποίο καταγράφει διάφορες παραμέτρους, όπως επεισόδια ροχαλητού, άπνοιας και υπόπνοιας, οξυγόνωση αίματος, αναπνευστικές κινήσεις, εγκεφαλογράφημα, καρδιακό ρυθμό κ.λπ.  Έτσι, το πρωί είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν πάσχει κάποιος από το απνοϊκό σύνδρομο και σε τι βαθμό, ώστε ανάλογη να είναι και η θεραπευτική προσέγγιση.

Η θεραπεία, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι χειρουργική, συνήθως, όμως, αντιμετωπίζεται με ειδικό μηχάνημα συνεχούς θετικής πιέσεως των αεραγωγών (C-PAP), το οποίο διαθέτει μία μάσκα, που εφαρμόζεται στο πρόσωπο του ασθενούς και διοχετεύει ατμοσφαιρικό αέρα με πίεση, έχοντας ως αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας εσωτερικός νάρθηκας αέρος στους ανώτερους αεραγωγούς, ώστε να μην κλείνουν. Έτσι, καταργούνται οι άπνοιες και ο ασθενής κοιμάται φυσιολογικά.