Συνδυάζοντας Ανοσοθεραπεία και Ακτινοθεραπεία

Συνδυάζοντας Ανοσοθεραπεία και Ακτινοθεραπεία

Γράφει ο  Γεώργιος Κριτσέλης, Ακτινοθεραπευτής-Ογκολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

 

 

Σημαντική είναι η πρόοδος που σημειώνεται τα τελευταία χρόνια στην αντιμετώπιση του καρκίνου, με την εισαγωγή νέων τεχνικών ακτινοθεραπείας, και  την ανοσοθεραπεία,  που, ίσως, είναι ο δρόμος του μέλλοντος. 
 
Οι μελέτες στο ASTRO 2017 αναφέρουν ότι ο συνδυασμός της ακτινοθεραπείας με την ανοσοθεραπεία μπορεί να διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, εμποδίζοντας, έτσι, την ανάπτυξη του όγκου.
 
«Ο συνδυασμός ανοσοθεραπείας και ακτινοθεραπείας είναι  ασφαλής και καλά ανεκτός από ασθενείς». 
Το αποπτωτικό φαινόμενο (Abscopal Εffect) έγκειται στην ικανότητα της εντοπισμένης ακτινοβολίας να ενεργοποιεί την κυτταρική αντικαρκινική δράση.
 
Τα τελευταία 50 χρόνια, αναφορές σχετικά με το αποπτωτικό  φαινόμενο, που προέρχονται από τη χρήση της κλασματοποιημένης ακτινοβολίας είναι μάλλον σπάνιες.  Παρόλα αυτά, με τις συνεχείς εξελίξεις, που αφορούν στη στρατηγική χρήση συνδυασμένης ανοσοθεραπείας - ακτινοθεραπείας με στοχευμένους ανοσορυθμιστές (immunomodulators immune checkpoint blockade), η εφαρμογή του αποπτωτικού φαινόμενου σχετίζεται ολοένα και περισσότερο με θεραπείες και σε λιγότερο ανοσοευαίσθητους  όγκους.
 
Ιστορικά, ο ρόλος της ακτινοθεραπείας εστιάζει στον έλεγχο και την εξάλειψη  της τοπικοπεριοχικής νόσου, καταστρέφοντας στο μέγιστο δυνατό τα καρκινικά κύτταρα, ελαχιστοποιώντας, παράλληλα, την τοξικότητα και τις βλάβες στους πέριξ υγιείς ιστούς. 
Μάλιστα, πιο πρόσφατα, φαίνεται ότι, εκτός των άλλων, η ακτινοθεραπεία προάγει μία σειρά από ανοσοπαραγωντικά συστημικά φαινόμενα (systemic immune modulatory effects) στους όγκους.
 
Το αποπτωτικό φαινόμενο (η αποπτωτική  δράση) προκαλείται από την ικανότητα της τοπικοπεριοχικής ακτινοβόλησης να εκμαιεύει αυτές τις συστημικές, ανοσολογικές επιδράσεις. Έτσι,  η ακτινοθεραπεία δρα ως ανοσορυθμιστής στο μικροπεριβάλλον του όγκου.  
 
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν εδραιωμένα πρωτόκολλα όσον αφορά  το κατάλληλο κλάσμα δόσης καθώς και του χρόνου χορήγησης της ακτινοθεραπείας σε συνδυασμό  με ανοσορυθμιστικούς παράγοντες έτσι ώστε να προκαλείται μέσω ανοσοδιέγερσης το αποπτωτικό φαινόμενο.
 
Έτσι, μπορούμε να έχουμε δόσεις σε μία εφάπαξ συνεδρία από 0,5-25Gy, ενώ υπάρχουν διάφορα  πρωτόκολλα όπως,  5Gy σε 4 συνεδρίες (σε 2 εβδομάδες) 20Gy σε 3 συνεδρίες,  6Gy σε 5 συνεδρίες κ.λπ. Γενικά, πιστεύεται ότι στο μέλλον η εξέλιξη των νέων τεχνικών της ακτινοθεραπείας και των μηχανισμών της ανοσοθεραπείας θα βελτιώσουν περαιτέρω την ανοσοαντίδραση (immunoresponse), έτσι ώστε η αποπτωτική απόκριση να γίνει πιο  κλινικά εφαρμόσιμη. Προσδοκούμε στη δημιουργία πρωτοκόλλων χορήγησης κατάλληλων  δόσεων και του χρόνου χορήγησης ακτινοθεραπείας, έτσι ώστε να προκαλείται η καλύτερη δυνατή ανοσοδιέγερση.