Πώς διαχειριζόμαστε το άγχος στους εφήβους;

Πώς διαχειριζόμαστε το άγχος στους εφήβους;

Οι περισσότεροι έφηβοι βιώνουν άγχος κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους.  Το άγχος, βέβαια, είναι φυσιολογικό μέχρι κάποιο βαθμό γιατί βοηθά στην ενεργοποίηση του ατόμου. Ωστόσο, στην εφηβεία, συνήθως, οποιαδήποτε συναισθηματική κατάσταση είναι πιο έντονη και το παιδί μπορεί να βιώνει συχνά ένα δυσάρεστο συναίσθημα απέναντι σε μία απροσδιόριστη ή συγκεκριμένη απειλή. Είναι σημαντικό οι γονείς να παρατηρούν το παιδί τους για να λάβουν τα μέτρα τους και να το βοηθήσουν.

Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχουν κάποιοι τρόποι με τους οποίους ένας έφηβος μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους φόβους  και το άγχος του:

  1. Η αναγνώριση του δικαιώματος του να επιτρέπεται να νιώσει φόβο και άγχος για οποιαδήποτε κατάσταση ή συνθήκη και να μπορεί να το μοιραστεί με τους γονείς.
  2. Η συζήτηση: H συζήτηση βοηθά και δίνει λύσεις, ενώ η συμβουλή κάποιου κοντινού προσώπου μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.
  3. Τεxνικές αναπνοής: Οι βαθιές και αργές εισπνοές  διώχνουν το άγχος και  βοηθούν στην καλύτερη αντιμετώπισή του.
  4. Βοήθεια από τους γονείς στο να μάθει ο έφηβος να βάζει ένα πρόγραμμα και μια σειρά στην ζωή του, όπως επίσης προτεραιότητες και όρια.
  5. Το γέλιο:  Τα αστεία, τα ανέκδοτα, μία ευχάριστη ταινία στην τηλεόραση, μία κωμωδία στον κινηματογράφο, τα κόμικς, ευχάριστα ομαδικά κοινωνικά παιχνίδια αποτελούν έξυπνα και ευχάριστα διαλείμματα από το καθημερινό στρες.
  6. Ένα ενδιαφέρον βιβλίο, μία καλή μουσική, ένα ευχάριστο περιοδικό: Ένα βιβλίο ή ένα περιοδικό μπορεί να σας βοηθήσει να ξεχάσετε για λίγο τα προβλήματα της καθημερινότητας.
  7. Κάποια αγαπημένη δραστηριότητα, αθλητική ή καλλιτεχνική επιτρέπει στον οργανισμό να αποσυμφοριστεί, να χαλαρώσει και να παράξει καλές ορμόνες που προκαλούν την ευχαρίστηση και την ευφορία.

Σχετικά με τη συμβολή της οικογένειας.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι το υπερβολικό στρες στη ζωή ενός εφήβου πολλές φορές αναδεικνύει και τις δυσκολίες, που υπάρχουν στη σχέση του με το γονιό και μέσα στην οικογένεια. Επιπλέον, προσπαθήστε να μετριάσετε το δικό σας άγχος για να διδάξετε μια λιγότερο αγχώδη στάση ζωής στο παιδί σας. Τα παιδιά μιμούνται περισσότερο, παρά ακούν, και όταν βρίσκονται σε ένα στρεσογόνο οικογενειακό σύστημα, δε μαθαίνουν την ηρεμία, την ισορροπία, τη δυνατότητα αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων, χωρίς ένταση.

Η υπερβολική αγωνία, η ανάγκη για έλεγχο και οι έντονες αντιδράσεις είναι πολλές φορές ένα κάλεσμα του παιδιού προς το γονιό για στήριξη και αποδοχή.  Παράλληλα, είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς ότι μπορούν να βοηθήσουν το παιδί, κρατώντας ανοιχτά τα κανάλια της επικοινωνίας και ταυτόχρονα «δουλεύοντας» τις δικές τους αγωνίες και φροντίζοντας τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Όσο περισσότερο νιώσει ο έφηβος ότι ανήκει σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και ότι μπορεί να ανοιχτεί και να μιλήσει, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσει να βρει, να δοκιμάσει και να εμπιστευτεί αποτελεσματικούς τρόπους διαχείρισης του συναισθήματός του.

Πότε είναι ανησυχητικό το άγχος του εφήβου.

Αν ο έφηβος  παρουσιάζει κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα, καλό είναι να αναζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού:

  • Εκφράζει αγωνία όταν δεν είναι κοντά του ο ένας από τους δύο γονείς.
  • Αποφεύγει συστηματικά να μείνει μόνο του ή αποφεύγει καινούριες γνωριμίες.
  • Φοβάται διαρκώς για την ασφάλεια της οικογένειας ή προσωπικά τη δική του.
  • Παραπονιέται συχνά για πόνους στην κοιλιά, πονοκεφάλους και άλλα ψυχοσωματικά προβλήματα ή έχει συχνούς εφιάλτες.
  • Παρουσιάζει κάμψη στη σχολική επίδοση.
  • Παρουσιάζει εμμονές, δηλαδή επαναλαμβάνει τις ίδιες σκέψεις ή κινήσεις.
  • Δείχνει μελαγχολικό ή εκφράζεται βίαια και επιθετικά.
  • Δείχνει ακραία σεξουαλική δραστηριότητα ή κάνει χρήση κάποιας ουσίας.
  • Γενικά παρουσιάζει ασυνήθιστη συμπεριφορά.

Ευχαριστούμε για την επιστημονική επιμέλεια του άρθρου τη Λουκία Αποστολίδη, Ψυχολόγο, Επιστημονικό Συνεργάτη του Τμήματος Πρόληψης Παιδικής & Εφηβικής Παχυσαρκίας, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών