Πώς διαβάζουμε τις ετικέτες στις συσκευασίες των βρεφικών τροφών

Πώς διαβάζουμε τις ετικέτες στις συσκευασίες των βρεφικών τροφών

Γράφει ο Θεόδωρος Κουτράκος, Προϊστάμενος του Τμήματος Διατροφής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Η υποχρεωτική ύπαρξη διατροφικής ετικέτας, σε κάθε συσκευασμένο τρόφιμο, αποτελεί απαραίτητο εργαλείο στη διατροφική καθημερινότητά μας. Όμως, ξέρουμε πραγματικά την αξία της; Και πολύ περισσότερο τη χρήση της;

Οι πληροφορίες, που περιέχονται σε αυτή, αλλά και ο τρόπος που παρουσιάζονται, καθορίζονται από εθνικούς ή κοινοτικούς  (στη περίπτωση της Ε.Ε.) κανονισμούς. Αρχικά, απαραίτητα περιγράφεται με σαφήνεια το είδος του τροφίμου, που περιέχεται στη συσκευασία, η ημερομηνία λήξεως και η ημερομηνία παραγωγής. Επίσης, υποχρεωτικά αναγράφονται τα συστατικά, τα οποία περιέχονται εντός του περιέκτη, και με σειρά προτεραιότητας ως προς τη ποσοστιαία αναλογία τους. Συστατικά, τα οποία περιέχονται κάτω του 2%, μπορούν να αναγραφούν σε τυχαία σειρά. Συνήθως, σε αυτό το σημείο αναγράφονται συστατικά, όπως πρόσθετα τροφίμων (αρωματικές ύλες, πυκνωτικά μέσα, γαλακτοματοποιητές, συντηρητικά, χρωστικές, αντιοξειδωτικά, ενισχυτικά γεύσης).  Πολλά από αυτά τα συστατικά αναγράφονται είτε με τη χημική τους ονομασία είτε με τους κωδικούς Ε. Διακρίνονται, ανάλογα με τη προέλευση τους, σε φυσικά ή συνθετικά πρόσθετα και η χρήση τους καθορίζεται ξανά βάσει νομοθεσίας. Επομένως, υπάρχουν συγκεκριμένα όρια περιεκτικότητας στα τρόφιμα για κάθε ένα από αυτά, ώστε να διασφαλισθεί η ασφάλεια του καταναλωτή. Σαφώς, υπάρχουν και κάποια πρόσθετα, που για διάφορους λόγους απαγορεύεται η χρήση τους, όπως για παράδειγμα η χρήση συντηρητικών στις βρεφικές τροφές.

Στις διατροφικές ετικέτες, αναγράφονται με ειδική εμφανή, ευδιάκριτη σήμανση τα 14 πιο διαδεδομένα αλλεργιογόνα. Επίσης, αναγράφεται εάν υπάρχει πιθανότητα ίχνους αλλεργιογόνων, δηλαδή εάν υπάρχει έστω και η παραμικρή πιθανότητα επιμόλυνσης, στη γραμμή παραγωγής του προϊόντος. Εάν βέβαια το παιδάκι μας έχει αλλεργία σε κάποιο άλλο τρόφιμο ή ουσία, θα μπορούσαμε να εξάγουμε συμπεράσματα από τη συνολική λίστα των συστατικών ή ακόμη καλύτερα με απευθείας συνομιλία με το τηλεφωνικό κέντρο της εταιρείας.

Απαραίτητος σε κάθε συσκευασία είναι ο διατροφικός πίνακας, στον οποίο αναφέρονται συγκεκριμένα μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά. Συγκεκριμένα, ενέργεια (θερμίδες), λιπαρά (ολικά και κορεσμένα), Υδατάνθρακες και σάκχαρα, εδώδιμες ίνες (φυτικές ίνες), πρωτεΐνες, αλάτι (νάτριο), βιταμίνες και ανόργανα συστατικά. Σε όλα τα προϊόντα αναφέρονται αυτά τα συστατικά ανά 100 γρ ή ml,  και σε πολλά αναφέρονται και ως μερίδα, π.χ. μερίδα σερβιρίσματος ή κυπελλάκι. Η τελευταία πληροφορία εξυπηρετεί πολύ, καθώς μπορούμε άμεσα να κατανοήσουμε τι καταναλώνει το παιδί μας. Επίσης, μάς βοηθά στο να κατανοήσουμε το κατά πόσο υγιεινό είναι ένα τρόφιμο. Στην άκρη του μυαλού μας, βέβαια, οφείλουμε να θυμόμαστε ότι πολλά μη συσκευασμένα τρόφιμα είναι πολύ υγιεινά, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά. Σαφώς, κάθε τρόφιμο έχει κάποιους περιορισμούς από τη φύση του. Επομένως, για παράδειγμα, τα τυριά αν και έχουν αρκετό αλάτι και λιπαρά, δεν παύουν να είναι μία υγιεινή επιλογή, καθώς περιέχουν αρκετό ασβέστιο, πρωτεΐνη και κάποιες βιταμίνες. Με τη βοήθεια της ετικέτας θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε είδη τυριών, ώστε να επιλέξουμε ποιο προϊόν ταιριάζει πιο καλά στο προφίλ του παιδιού μας. Επομένως, είναι αναγκαίο να συγκρίνουμε παρόμοια προϊόντα, για να κατανοήσουμε ποιο τρόφιμο είναι πιο κατάλληλο για τη διατροφή μας.

Από τη μορφή της γενικότερης συσκευασίας μπορούμε να αντλήσουμε και άλλες πολύτιμες πληροφορίες. Όταν ένα τρόφιμο έχει ξεκάθαρη αναγραφή ότι το προϊόν είναι κατάλληλο για βρέφη 6 μηνών έως και μικρά παιδιά κάτω των 3 ετών, η νομοθεσία, που διέπει το τι πρέπει να περιέχει και το τι όχι, είναι πολύ πιο αυστηρή, από ένα τρόφιμο, το οποίο έχει συσκευασία, η οποία μοιάζει να προορίζεται για μικρά παιδιά, αλλά δεν αναγράφεται ξεκάθαρα πουθενά.

Άλλη μία σημαντική πληροφορία, που συνήθως αναγράφεται, είναι η ενδεικτική ημερήσια πρόσληψη ή τιμή αναφοράς. Τιμή, η οποία φαίνεται ως ένα ποσοστό δίπλα από το συστατικό, που αφορά. Στη 2η βρεφική ηλικία ( 6 μήνες) έως και τα παιδιά κάτω των 3 ετών, οι τιμές αυτές αναφέρονται στις Οδηγίες 125/2006 και 141/2006 της ΕΚ.

Από τα προαναφερθέντα συνειδητοποιούμε ότι η σωστή χρήση της διατροφικής ετικέτας μπορεί να μας δώσει πληθώρα πληροφοριών, ιδιαίτερα εάν αναλογισθούμε ότι το τρόφιμο προορίζεται για το παιδάκι μας στην  πιο τρυφερή, ευαίσθητη ηλικία του. Είναι θεμιτό να συνειδητοποιήσουμε ότι η διατροφή είναι μία από τις καθημερινές προτεραιότητες στο μεγάλωμα ενός παιδιού, καθώς δημιουργούμε τα θεμέλια της μελλοντικής του συμπεριφοράς. Είναι, λοιπόν, μία ευκαιρία να κυνηγήσουμε τη γνώση, με απώτερο στόχο να βελτιώσουμε τους εαυτούς μας, καθώς εμείς είμαστε το ζωντανό παράδειγμά τους. Σε συνεργασία με τον εκάστοτε παιδίατρο, ο εξειδικευμένος πτυχιούχος διαιτολόγος- διατροφολόγος θα μπορούσε να θέσει υγιείς βάσεις πάνω σε συμπαγή επιστημονικά δεδομένα και μακριά από επικίνδυνους δογματισμούς, που, λόγω της σύγχρονης υπερπληροφόρησης – παραπληροφόρησης, μάς κυνηγούν καθημερινά.

Πηγή : Εθνικός διατροφικός οδηγός για βρεφη, παιδια, εφήβους