Πρόληψη καρκίνου του προστάτη

Πρόληψη καρκίνου του προστάτη

Γράφει ο Δημήτρης Παπαδόπουλος, Ουρολόγος, τ.Επιμελητής Πανεπιστημιακής Κλινικής Ammerland, Γερμανία, Επιστημονικός Συνεργάτης, Ιατρικό Π.Φαλήρου

Ο καρκίνος του προστάτη είναι ο συχνότερος καρκίνος στους άντρες και η δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου από καρκίνο (μετά τον καρκίνο του πνεύμονα). Η έγκαιρη διάγνωση, όμως, είναι εφικτή, αρκεί κάθε άντρας να ευαισθητοποιηθεί για αυτό. Η πάθηση δε δίνει κανένα σύμπτωμα στο αρχικό στάδιο, όπου η νόσος είναι αντιμετωπίσιμη. Έτσι, η διάγνωση γίνεται μόνο με τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο, ο οποίος πρέπει να ξεκινάει από τα 50 έτη και στα 45 έτη, όταν υπάρχει γνωστός καρκίνος προστάτη, σε συγγενή πρώτου βαθμού.

Η πρόληψη βασίζεται σε μία απλή μέτρηση αίματος (PSA) και στη δακτυλική εξέταση του προστάτη. Το PSA μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του καρκίνου του προστάτη σε ένα πρώιμο στάδιο. Η εξέταση αυτή μετρά την ποσότητα του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα. Το PSA είναι μία πρωτεΐνη του προστάτη, που εμφανίζεται σε μικρές ποσότητες στο αίμα των αντρών, απολύτως φυσιολογικά.

Το προστατικό αντιγόνο είναι ειδικό για το όργανο του προστάτη, όχι όμως και για τον καρκίνο. Γι’ αυτόν το λόγο μπορεί να είναι αυξημένο και σε καλοήθη υπερπλασία, προστατίτιδα και σε άλλες καλοήθεις παθήσεις. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει κάποια τιμή PSA, που να διαχωρίζει το φυσιολογικό από το παθολογικό. Παρόλο που τιμές κάτω από 4 ng/ml θεωρούνται φυσιολογικές, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι τιμές αυτές είναι ενδεικτικές και δεν αποκλείουν καρκίνο. Η τιμή του PSA έχει επίσης σχέση με την ηλικία και το μέγεθος του προστάτη.

Εδώ, λοιπόν, έχει σημασία ο ετήσιος έλεγχος και η διακύμανση του PSA σε βάθος χρόνου, καθώς θέλουμε να είναι σταθερό στις διαδοχικές μετρήσεις. Για παράδειγμα, μία ετήσια αύξηση του PSA άνω του 0,65 ng/ml είναι ύποπτη και χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

Σε περίπτωση αμφιβόλου PSA ή διακυμάνσεων υπάρχει τα τελευταία 2-3 χρόνια μία νέα, ειδική εξέταση που βοηθάει να ξεχωρίσουμε πιο εύκολα τις ύποπτες περιπτώσεις, έτσι ώστε να μη χρειάζεται πάντα μία βιοψία προστάτη ή όταν χρειάζεται να γίνεται στοχευμένα, αυξάνοντας την επιτυχία διάγνωσης, η οποία ονομάζεται «πολυπαραμετρική μαγνητική του προστάτη».

Το free PSA, μετά τις τελευταίες έρευνες, έχει αξία, όταν το PSA είναι μεγαλύτερο του 4 ng/ml.

Οι προϋποθέσεις για τη σωστή μέτρηση του PSA είναι η 5ήμερη αποχή, πριν την αιμοληψία, από σεξουαλική επαφή, κατανάλωση αλκοόλ και πικάντικων/καυτερών εδεσμάτων, καθώς είναι παράγοντες, που μπορούν σε πολλούς άντρες να παρουσιάσουν παροδική, πλασματική αύξηση του δείκτη του PSA.

Επειδή ο μέσος όρος ηλικίας ζωής έχει αυξηθεί, δεν πρέπει ποτέ να σταματάμε τον προληπτικό έλεγχο, γιατί ο καρκίνος του προστάτη μπορεί να αντιμετωπιστεί σε όλες τις ηλικίες.

Η παρακολούθηση είναι απλή. Η πρόληψη πολύ σημαντική. Μην την αγνοείτε!