Πανελλαδική αποκλειστική εφαρμογή της τεχνικής NeuroSAFE σε ρομποτική ριζική προστατεκτομή στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Πανελλαδική αποκλειστική εφαρμογή της τεχνικής NeuroSAFE σε ρομποτική ριζική προστατεκτομή στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Γράφει ο Δρ. Σταύρος Ι. Τυριτζής, Ουρολόγος-Ρομποτικός Χειρουργός-Ανδρολόγος,  Επίκουρος Καθηγητής Ουρογεννητικής Ογκολογίας και Ρομποτικής του Πανεπιστημίου Karolinska Σουηδίας, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και Αν. Διευθυντής του Κέντρου Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογικής Χειρουργικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

Η ριζική προστατεκτομή είναι η θεραπεία εκλογής για τον εντοπισμένο και τοπικά προχωρημένο καρκίνο προστάτη. Η επέμβαση περιλαμβάνει τη ριζική αφαίρεση του προστάτη, των σπερματοδόχων κύστεων και σε ορισμένες περιπτώσεις και των πυελικών λεμφαδένων και έχει 3 βασικούς στόχους: την οριστική εξάλειψη του καρκίνου, τη διατήρηση της εγκράτειας ούρων και τη διατήρηση της στυτικής λειτουργίας (trifecta). Οι στόχοι αυτοί πρέπει πάντοτε να ιεραρχούνται με την παραπάνω σειρά. Η υπεροχή της χρήσης του ρομποτικού συστήματος Da Vinci, κατά τη διάρκεια της ρομποτικής ριζικής προστατεκτομής, έναντι της ανοικτής ή και συμβατικής λαπαροσκοπικής τεχνικής αποδεικνύεται από τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά και από το γεγονός ότι πάνω από το 85% των ριζικών προστατεκτομών παγκοσμίως γίνεται ρομποτικά.

Η ποιότητα της στύσης και της εγκράτειας μετεγχειρητικά είναι πολύ σημαντική για τον ασθενή, αλλά εξαρτάται από ορισμένους παράγοντες: την ποιότητα της στύσης πριν την επέμβαση, την ηλικία του ασθενούς, την ύπαρξη επιβαρυντικών παραγόντων (διαβήτη, καπνίσματος, υπερλιπιδαιμίας, υπέρτασης, φαρμάκων) και φυσικά την ίδια τη χειρουργική επέμβαση και την εμπειρία του χειρουργού.

Ο χειρουργός για ογκολογικούς λόγους δεν μπορεί πάντοτε να διατηρήσει ανέπαφα και τα 2 αγγειονευρώδη δεμάτια, τα οποία βρίσκονται πάνω στην επιφάνεια του προστάτη και τα οποία παίζουν τεράστια σημασία στη στύση, αλλά και την εγκράτεια των ούρων. Για να γίνει εύκολα κατανοητό, ας θεωρήσουμε τον προστάτη σαν ένα «κρεμμύδι» που έχει πολλά περιβλήματα εξωτερικά. Σε όλα αυτά τα εξωτερικά περιβλήματα, βρίσκονται όλα τα νεύρα και αγγεία της στύσης. Στην καλύτερη περίπτωση, ο χειρουργός πρέπει να «ξεφλουδίσει» πλήρως τον προστάτη, όπως θα κάναμε και με ένα κρεμμύδι.

Αυτό παλαιότερα και ειδικά σε περιπτώσεις εκτεταμένου καρκίνου δεν ήταν πάντοτε εφικτό, λόγω του κινδύνου να μην αφαιρεθεί πλήρως ο καρκίνος, δηλαδή να υπάρχουν τα λεγόμενα θετικά χειρουργικά όρια. Έτσι, η ριζική προστατεκτομή μπορεί είναι νευροπροστατευτική αμφοτερόπλευρα ή ετερόπλευρα ή και καθόλου νευροπροστατευτική. Επίσης, υπάρχουν και διακυμάνσεις στην ίδια την τεχνική της νευροπροστασίας, ανάλογα με το πόσο «επιθετικά» θα διατηρήσει ο χειρουργός τα νεύρα της στύσης, πόσο καλά δηλαδή θα «ξεφλουδίσει» το κρεμμύδι. Αυτό, όμως, προϋποθέτει χειρουργική εμπειρία και τέλεια γνώση της ανατομίας και της νόσου του κάθε ασθενούς ξεχωριστά.

Ο σωστός σχεδιασμός της επέμβασης περιλαμβάνει σήμερα νέες απεικονιστικές μεθόδους, όπως την πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία, η οποία μπορεί με μεγάλη ακρίβεια να μας δείξει την ακριβή ανατομία του «κρεμμυδιού». Επίσης, η χρήση του ρομποτικού συστήματος, παρέχοντας υπερμεγεθυμένη όραση και κινήσεις, που υπερβαίνουν αυτές του ανθρώπινου χεριού με ακρίβεια χιλιοστού, εξασφαλίζει στο έπακρον την τέλεια διατήρηση των αγγειονευρωδών δεματίων της στύσης.

Επιπρόσθετα, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να εισάγουμε και την όραση του μικροσκοπίου στο χειρουργείο, με την εφαρμογή της τεχνικής NeuroSAFE. H τεχνική αυτή,  που πρωτοεφαρμόστηκε στη Γερμανία και εξελίχθηκε στις Η.Π.Α, απαντά στο ζήτημα των μικροσκοπικών θετικών χειρουργικών ορίων, προτού ολοκληρωθεί η επέμβαση, ώστε ο χειρουργός να αποφασίσει αν θα πρέπει να διατηρήσει ή όχι τα νεύρα. Ο χειρουργός αφαιρεί τον προστάτη μέσα από ειδικά διαμορφωμένη οπή, προτού ολοκληρωθεί η επέμβαση, χωρίς την ανάγκη απομάκρυνσης του ρομποτικού συστήματος από τον ασθενή. Εν συνεχεία και σε συνεργασία με τον παθολογοανατόμο, μελετά εκείνες τις περιοχές του προστάτη, στις οποίες έχει αποκολληθεί και διατηρηθεί πλήρως το δεμάτιο της στύσης. Έτσι, εξασφαλίζεται το ιδανικό ογκολογικό αποτέλεσμα, ακόμα και σε ασθενείς με νόσο που επεκτείνεται εκτός του προστάτη, όπου θα ήταν αδύνατη η διατήρηση των νεύρων. Μιλάμε, επομένως, για κατευθυνόμενη με ταχείες βιοψίες νευροπροστατευτική ρομποτική ριζική προστατεκτομή, παρέχοντας με αυτό τον τρόπο, το υψηλότερο επίπεδο χειρουργικών υπηρεσιών, με τεράστιο όφελος στον ασθενή, ο οποίος πιθανά θα αποφύγει μετεγχειρητικά ακτινοβολίες και ορμονικές θεραπείες.

Η τεχνική ΝeuroSAFE εφαρμόζεται με εξαιρετική επιτυχία, σε μεγάλα κέντρα αναφοράς του εξωτερικού (Η.Π.Α., Γερμανία, Μ. Βρετανία). Οι δημοσιευμένες κλινικές μελέτες αποδεικνύουν την τεράστια συνεισφορά της στην πλήρη εξάλειψη του καρκίνου, με την ελαχιστοποίηση των θετικών μικροσκοπικών χειρουργικών ορίων και κυρίως με την ταυτόχρονη, ασφαλή διατήρηση των δεματίων της στύσης, ακόμα και στις περιπτώσεις εξωπροστατικού καρκίνου, σε περιπτώσεις, δηλαδή, όπου θα έπρεπε τα δεμάτια να θυσιαστούν.

Το Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, πρωτοπορώντας με τη δημιουργία μίας εξειδικευμένης ομάδας συνεργασίας Χειρουργών-Ουρολόγων, Ακτινολόγων, Παθολογοανατόμων, Ογκολόγων και Ακτινοθεραπευτών (MultiDisciplinary Team) μπορεί να παρέχει την ολοκληρωμένη και πλήρως εξατομικευμένη αντιμετώπιση του ουρολογικού ασθενούς,  εφαρμόζοντας όλες τις παραπάνω εξελιγμένες υπηρεσίες.