Παιδική Παχυσαρκία

Παιδική Παχυσαρκία

Γράφει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, Παιδο-ενδοκρινολόγος, Διευθυντής Τμήματος Παιδιατρικής -Εφηβικής Ενδοκρινολογίας & Διαβήτη, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Η συσσώρευση σωματικού λίπους οδηγεί σε παχυσαρκία. Σε σχέση με τα λεπτόσωμα, τα παχύσαρκα παιδιά έχουν διπλάσιο κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες.

Παιδική παχυσαρκία – η νέα παγκόσμια απειλή

   Η επίπτωση της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία συνεχίζει να αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, παίρνοντας, πλέον, διαστάσεις πανδημίας. Στις Ηνωμένες πολιτείες, το 15% των παιδιών είναι παχύσαρκα. Το ποσοστό αυτό διπλασιάστηκε μέσα σε 20 χρόνια  Η ίδια τάση παρατηρείται στις περισσότερες χώρες, με την παιδική παχυσαρκία να κυμαίνεται μεταξύ 4% και 15%. Δύο με τρεις φορές περισσότερα παιδιά είναι υπέρβαρα, αναδεικνύοντας, πλέον, την παιδική παχυσαρκία στη νέα παγκόσμια απειλή της δημόσιας υγείας. Αν τα παιδιά μας συνεχίσουν να αυξάνουν το βάρος τους με τους σημερινούς ρυθμούς, πολύ σύντομα η παχυσαρκία θα αποτελεί την 1η αιτία θανάτου, που είναι δυνατόν να προληφθεί, με το κάπνισμα να περνάει, πλέον, σε 2η μοίρα.         

Επίπτωση στην Ελλάδα

   Η Ελλάδα, δυστυχώς, φαίνεται ότι διεκδικεί με αξιώσεις την 1η θέση στο «παγκόσμιο πρωτάθλημα υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών». Με στοιχεία που αφορούν εφήβους 15 ετών μεταξύ 13 ευρωπαϊκών χωρών, Ισραήλ και Η.Π.Α., η χώρα μας έρχεται 1η στα υπέρβαρα (28,9%) και 2η στα παχύσαρκα αγόρια (10,8%), 3η στα υπέρβαρα (16,4%) και 6η στα παχύσαρκα κορίτσια (5,5%). Πρόσφατη μελέτη στη βόρειο-ανατολική Αττική επιβεβαίωσε τα νούμερα αυτά και σε παιδιά δημοτικού σχολείου 6-11 ετών, ενώ κατέγραψε και την αυξητική τάση μέσα σε 10 χρόνια: το 27,8% των αγοριών είναι υπέρβαρα (+4,2%) και το 12,3%  παχύσαρκα (+2,9%), ενώ για τα κορίτσια τα ποσοστά ήταν 26,5% (+3,8%) και 9,9% (+1,6%), αντίστοιχα.   

Αιτιολογία

   Η καθιστική ζωή (τηλεόραση, υπολογιστές, ηλεκτρονικά παιχνίδια κ.ά), και η κατανάλωση «ενεργειακά πυκνών» τροφών και αναψυκτικών είναι οι κύριοι περιβαλλοντικοί παράγοντες, που, σε συνδυασμό με τη γενετική προδιάθεση του ανθρώπου να αποθηκεύει λίπος, οδηγούν στη διαρκή αύξηση της παχυσαρκίας, ήδη, από την πρώτη παιδική ηλικία. Την ίδια στιγμή, λιγότερο από 5% των περιπτώσεων παχυσαρκίας μπορεί να αποδοθεί σε καθαρά ενδοκρινολογικά ή γενετικά αίτια.

 Πώς ορίζεται η παιδική παχυσαρκία;

   Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (BMI) παρουσιάζει ευθεία συσχέτιση με την ποσότητα του σωματικού λίπους τόσο στα παιδιά, όσο και τους ενήλικες.  Στους ενήλικες, η παχυσαρκία ορίζεται ως ΒΜΙ ≥ 30 kg/m2 και το υπερβάλλον βάρος ως ΒΜΙ 25-30 kg/m2. Στα παιδιά και στους εφήβους 2-19 ετών, ορίζεται ως ΒΜΙ > 95η εκ. θέση για την ηλικία και το φύλο, ενώ το υπερβάλλον βάρος ως ΒΜΙ > 85η εκ. θέση.    

Κίνδυνοι και επιπλοκές της παχυσαρκίας

   Η παχυσαρκία στους ενήλικες έχει επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές και αύξηση της νοσηρότητας. Τα παχύσαρκα παιδιά έχουν υψηλό κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες. Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για αυξημένη νοσηρότητα στην ενήλικο ζωή. Χωρίς την κατάλληλη παρέμβαση, είναι βέβαιο ότι η νοσηρότητα αυτή θα μετακομίσει στην εφηβική και παιδική ηλικία. Ήδη, υπάρχουν ισχυρά επιδημιολογικά δεδομένα για την εμφάνιση όλο και σε μικρότερες ηλικίες του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Άλλες σοβαρές επιπλοκές της παιδικής παχυσαρκίας είναι το μεταβολικό σύνδρομο, η καρδιαγγειακή νόσος, η υπέρταση, η υπερανδρογοναιμία και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, ορθοπεδικά προβλήματα, δερματολογικές και νευρολογικές εκδηλώσεις, λιπώδης διήθηση του ήπατος και χολολιθίαση καθώς και επιπλοκές από το αναπνευστικό.

Στα πλαίσια της ολοκληρωμένης παρακολούθησης των παιδιών, τα οποία μας εμπιστεύεστε, η ψυχολογική φροντίδα και η εξειδικευμένη διαιτολογική καθοδήγηση δε θα μπορούσε να λείπει από τις υπηρεσίες μας. Όλο και πιο συχνά διαγιγνώσκουμε νοσογόνο παχυσαρκία οφειλόμενη σε ψυχολογικά αίτια, αλλά κυρίως με σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις. Για το λόγο αυτό, φροντίσαμε στο ίδιο χώρο ως μία ομάδα – συμπληρώνοντας ο ένας τον άλλον - και το βασικότερο: την ίδια μέρα  - να μπορούμε να σας παρέχουμε την υποστήριξη, που αρμόζει στα παιδιά σας με παιδοενδοκρινολόγο, διατροφολόγο και παιδοψυχολόγο, που θα νοιαστούν για το παιδί σας σαν να ήταν δικό τους παιδί. Γιατί κάθε παιδί, που μας εμπιστεύεστε την υγεία του, γίνεται και δικό μας παιδί.