Νεφρολιθίαση-Ψαμμίαση και Νεφρασβέστωση

Νεφρολιθίαση-Ψαμμίαση και Νεφρασβέστωση

Γράφει η Δρ. Φιφή Κομιανού, Παιδίατρος – Παιδονεφρολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Ενούρησης και Διαταραχών της Λειτουργίας της Κύστης και του Παιδονεφρολογικού Ιατρείου, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Η Νεφρολιθίαση αφορά τη δημιουργία λίθων αποκλειστικά στους νεφρούς, ενώ ουρολιθίαση σημαίνει λιθίαση σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού συστήματος.

Η Νεφρασβέστωση περιγράφει την κατάσταση, που κρύσταλλοι εναποτίθενται εντός του νεφρού, κυρίως στα νεφρικά σωληνάρια και το διάμεσο χώρο. Όταν συνδυάζεται με νεφρολιθίαση, συνήθως, υπάρχει μία υποκείμενη, μεταβολική διαταραχή.

Ψαμμίαση σημαίνει συσσώρευση κρυστάλλλων στους νεφρούς, που δίνουν υπερηχογραφική εικόνα δίκην «άμμου».

Στις ανεπτυγμένες χώρες το 12% των ανδρών και το 5% των γυναικών θα παρουσιάσουν ουρολιθίαση τουλάχιστον μία φορά, στη διάρκεια της ζωής τους. Η συχνότητα της νεφρολιθίασης στα παιδιά είναι 10% αυτής των ενηλίκων.

Τα αγόρια υπερέχουν των κοριτσιών την 1η δεκαετία, ενώ τα κορίτσια υπερέχουν των αγοριών μεταξύ 1ης και 2ης δεκαετίας της ζωής.

Πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει ισχυρή οικογενειακή επίπτωση στο 40% των περιπτώσεων.

Την τελευταία δεκαετία, παρατηρείται 5 φορές μεγαλύτερη επίπτωση ουρολιθίασης στον παιδικό πληθυσμό, σε σχέση με τις προηγούμενες και αποδίδεται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως είναι οι κακές διαιτητικές συνήθειες, η περιορισμένη κατανάλωση υγρών, η μεγάλη κατανάλωση άλατος και η παχυσαρκία.

Η συμπτωματολογία της νεφρολιθίασης δεν είναι η αντίστοιχη των ενηλίκων με τον κλασικό κολικό νεφρού, εκτός από την περίοδο της εφηβείας. Τα μικρότερα παιδιά παρουσιάζουν πόνο στην κοιλιά, την οσφύ, την πύελο, μη ειδικά συμπτώματα ή λοίμωξη του ουροποιητικού.

Μπορεί να αποτελούν την αιτία πυουρίας ή μακροσκοπικής αιματουρίας. Περίπου 10% των λίθων παρουσιάζεται με δυσουρικά συμπτώματα ή και απόφραξη του ουροποιητικού και συμβαίνει να είναι ασυμπτωματικοί για χρόνια και να αποτελούν τυχαίο εύρημα σε υπερηχογράφημα, ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία κοιλιάς.

Μακροσκοπική αιματουρία παρουσιάζεται στο 30-55% με/ή χωρίς πόνο και πολλές φορές, κατά ή αμέσως μετά την δίοδο του λίθου.

Οι τύποι των λίθων είναι:

1. Οξαλικού ασβεστίου

2. Φωσφορικού ασβεστίου

3. Εναμμωνίου φωσφορικού μαγνησίου

4. Κυστίνης

5. Οξαλικών

6. Ουρικού οξέος

7. Μικτοί

Το χρώμα των λίθων κυμαίνεται από λευκό σε μαύρο, πορτοκαλί έως ροζ ή πρασινοκίτρινο.

Οι παράγοντες, που ευθύνονται για την παρουσία λίθων, είναι γενετικές ανωμαλίες και μεταβολικές διαταραχές, ανατομικές ανωμαλίες, μεταβολικά νοσήματα, ενδοκρινολογικές διαταραχές, ουρολοιμώξεις και διαιτητικοί παράγοντες (παχυσαρκία). Τα προαναφερθέντα έχουν ως αποτέλεσμα:

1.Υπερασβεστιουρία

2.Υπεροξαλουρία

3. Φωσφατουρία

4. Υπερικοζουρία

5. Κυστινουρία

6. Υποκιτρουρία

7. Υπερνατριουρία

8. Χαμηλό pH ούρων ή πρόβλημα στην οξίνιση των ούρων

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε α) λήψη λεπτομερούς οικογενειακού ιστορικού β) ιστορικό παιδιού, γ) Ενδελεχή κλινική εξέταση δ) διαιτολογική εκτίμηση και επάρκεια λήψης υγρών ε) πλήρη μεταβολικό έλεγχο ζ) ανάλυση λίθου, εάν είναι διαθέσιμος η) ακτινολογική διερεύνηση θ) γενετική εκτίμηση για μεταλλάξεις γονιδίων.

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση πραγματοποιείται με τους κάτωθι τρόπους:

1. Διαιτητική παρέμβαση

2. Χορήγηση φαρμάκων ανάλογα με την αιτιολογία

3. Χειρουργική αντιμετώπιση

- Λιθοθριψία

 -Ενδοσκοπική λιθοθριψία με laser

- Διαδερμική λιθοθριψία

- Ανοικτή αφαίρεση (κοραλιοειδείς λίθοι).

Η θεραπεία και η παρακολούθηση με εργαστηριακό έλεγχο μπορεί να είναι μακροχρόνια για την αποφυγή δημιουργίας νέων λίθων και θα πρέπει να γίνεται σε συχνά χρονικά διαστήματα.