Μάχη ενάντια στον καρκίνο: Χειρουργική και Νέα Τεχνολογία

Μάχη ενάντια στον καρκίνο: Χειρουργική και Νέα Τεχνολογία

Γράφει ο Σπηλιώτης Ιωάννης, MD, PhD, Χειρουργός Ογκολόγος, ∆ιευθυντής Κλινικής Αντιµετώπισης Περιτοναϊκής Κακοήθειας & Χειρουργικής Ογκολογίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Υπεύθυνος Μονάδας Αντιµετώπισης Περιτοναϊκής Κακοήθειας, Ιατρικό ∆ιαβαλκανικό Θεσσαλονίκης.

Η πρόοδος που έχει συντελεστεί µε την ανακάλυψη και την εφαρµογή νέων φαρµάκων χηµειοθεραπείας, η ανάπτυξη στοχευµένων θεραπειών, η εφαρµογή ανοσοθεραπειών, την τελευταία πενταετία, και η παράλληλη βελτίωση της τεχνολογίας στη χειρουργική και την ακτινοθεραπεία (Ροµποτική, CyberKnife) βελτίωσαν και αύξησαν το προσδόκιµο επιβίωσης. Παρακάτω θα δείτε µερικές από αυτές τις πρακτικές:

NanoKnife - IRE

Πρόκειται για µία πρόσφατη (2009), καινοτόµα τεχνολογία, που στην Ελλάδα εφαρµόζεται από το 2015, γνωστή και ως ΜΗ ΑΝΑΣΤΡΕΨΙΜΗ ΗΛΕΚΤΡΟ∆ΙΑΤΡΗΣΗ των καρκινικών κυττάρων (irreversible electroporation). Η νέα αυτή θεραπευτική προσέγγιση αφορά τοπικά προχωρηµένο καρκίνο στο πάγκρεας που δεν µπορεί να εξαιρεθεί και πρέπει πάντα να συνοδεύεται µε παράλληλη, συστηµατική χηµειοθεραπεία. Η χρήση της νέας αυτής τεχνολογίας έχει επιφέρει ελπιδοφόρα αποτελέσµατα αυξάνοντας το χρόνο επιβίωσης στο διπλάσιο ακόµη και το τριπλάσιο παρέχοντας ταυτόχρονα καλύτερη ποιότητα ζωής για τον ασθενή.

Η τεχνική

Η IRE προκαλεί στο καρκινικό κύτταρο µη αναστρέψιµη διαταραχή της διαπερατότητας της κυτταρικής του µεµβράνης (διάτρηση) και της οµοιόστασής τους. Αυτό οδηγεί στην εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων µε µηχανισµό που µιµείται την απόπτωση γεγονός που βοηθάει κατόπιν και τη συστηµατική χηµειοθεραπεία.

Επέµβαση

Η εφαρµογή απαιτεί µία χειρουργική επέµβαση 60 λεπτών, υπό γενική αναισθησία, και ο ασθενής µπορεί να επιστρέψει σπίτι του µετά από δύο ηµέρες. Ο εξειδικευµένος χειρουργός µε τη βοήθεια διεγχειρητικού υπέρηχου τοποθετεί 2 έως 6 ηλεκτρόδια διαµέτρου 19G (όσο µια βελόνα αιµοληψίας) στην περιφέρεια του όγκου και κατόπιν το ειδικό µηχάνηµα NΑΝΟΚΝΙFE, χορηγεί για 9 λεπτά ηλεκτρικό ρεύµα που καταστρέφει µέσω ηλεκτρικού πεδίου τα καρκινικά κύτταρα.

PIPAC (Pressurized Intra Peritoneal Aerosol Chemotherapy)

Πρόκειται για µία νέα τεχνική που ξεκίνησε φέτος να εφαρµόζεται στη χώρα µας, ενώ στην Ευρώπη και την Αµερική εφαρµόζεται από το 2014.

Σε ποιους απευθύνεται

Πρόκειται για την εφαρµογή διεγχειρητικής χηµειοθεραπείας, µε µορφή αεροζόλης υπό πίεση. Η εφαρµογή αυτής της µεθόδου αφορά ασθενείς µε διάχυτα καρκινώµατα γαστρεντερικού (στοµάχι, πάγκρεας, παχύ έντερο) και γυναικολογικού καρκίνου (ωοθήκες, µήτρα) που µετά από πολλαπλές συστηµατικές χηµειοθεραπείες εµφανίζουν υποτροπή, ασκίτη και κοιλιακή διάταση.

Επέµβαση

Εκτελείται λαπαροσκοπικά και διαρκεί 60 λεπτά. Την επόµενη µέρα ο ασθενής µπορεί να επιστρέψει στην καθηµερινότητά του. Η επιλογή για την εφαρµογή της PIPΑC προσφέρει βελτίωση στην ποιότητα της ζωής και αύξηση επιβίωσης µε παράλληλη εφαρµογή συστηµατικής χηµειοθεραπείας.

HIPEC (Hyperthermic Intraperitoneal Chemo-therapy)

Η µέθοδος εφαρµόζεται στην Ελλάδα από το 2005 µε πολύ καλά αποτελέσµατα, ιδιαίτερα στις ωοθήκες και το παχύ έντερο όπως επίσης και στα βλεννώδη καρκινώµατα της σκωληκοειδούς.

Πρόκειται για την εφαρµογή της διεγχειρητικής υπερθερµικής χηµειοθεραπείας σε ασθενείς µε διάχυτη περιτοναϊκή µετάσταση από:

• Καρκίνο παχέος εντέρου

• Καρκίνο ωοθηκών

• Καρκίνο στοµάχου

• Μεσοθηλίωµα

• Ψευδοµύξωµα

• Βλεννώδη vεοπλασµάτα σκωληκοειδούς

Επέµβαση

Η µέθοδος προϋποθέτει ένα λεπτοµερές κυτταροµειωτικό χειρουργείο µε στόχο την πλήρη εξάλειψη της νόσου από την κοιλιά και, κατόπιν, ενώ ο ασθενής κοιµάται, γίνεται µία πλύση στους 42,5°C µε ένα ειδικό διάλυµα που περιέχει χηµειοθεραπεία. Η εφαρµογή της µεθόδου γίνεται µε ένα εξειδικευµένο µηχάνηµα που σε κλειστό σύστηµα «πλένει» την κοιλιακή κοιλότητα για 60 ή 90 λεπτά.

Στο Ιατρικό Κέντρο Αµαρουσίου αλλά και στο Ιατρικό ∆ιαβαλκανικό Θεσσαλονίκης λειτουργούν αντίστοιχα τµήµατα, υπό την αιγίδα και την πιστοποίηση του European School of Peritoneal Surface Malignancy.

Η µέθοδος εφαρµόζεται µε ειδικές ενδείξεις, από πιστοποιηµένους χειρουργούς, σε ειδικά κέντρα σύµφωνα µε την προ έτους υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 3540/Β/2016). 

Η χρήση της νέας αυτής τεχνολογίας NanoKnife - IRE έχει επιφέρει ελπιδοφόρα αποτελέσµατα αυξάνοντας το χρόνο επιβίωσης στο διπλάσιο ακόµη και το τριπλάσιο παρέχοντας ταυτόχρονα καλύτερη ποιότητα ζωής για τον ασθενή.

ΑΠΟΤΕΛEΣΜΑΤΑ HIPEC

Tα αποτελέσµατα, ιδιαίτερα για το παχύ έντερο και τις ωοθήκες, είναι πάρα πολύ ενθαρρυντικά. Μία µεγάλη σειρά, από την οµάδα µας, για τον υποτροπιάζοντα καρκίνο της ωοθήκης, που δηµοσιεύθηκε στις ΗΠΑ ( Ann. Surg. Oncol May 2015), έδειξε αύξηση στο τριπλάσιο της επιβίωσης σε σχέση µε γυναίκες που δεν υποβλήθηκαν σε HIPEC. Αντίστοιχα, µεγάλη επιβίωση έχει παρατηρηθεί σε ασθενείς µε βλεννώδη καρκινώµατα της σκωληκοειδούς, ψευδοµυξώµατα και µεσοθηλιώµατα. Η ουσιαστική προσφορά της µεθόδου είναι στο γεγονός ότι η εφαρµογή της ενδοπεριτοναϊκής υπέρθερµης χηµειοθεραπείας ελέγχει την τοπική περιοχική νόσο στο περιτοναϊκό, ακριβώς δηλαδή στο σηµείο που δεν µπορεί να δράσει η συστηµατική χηµειοθεραπεία.

Όλο και πιο συχνά υπάρχουν µελέτες και αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία που αναδεικνύουν την ωφελιµότητα της εφαρµογής. Η επιλογή των ασθενών είναι πολύ προσεκτική από την οµάδα που ασχολείται µε το πρόγραµµα περιτοναϊκής κακοήθειας.

Οι σύγχρονες τεχνικές χειρουργικής, σήµερα, µε τη βοήθεια της νέας τεχνολογίας που υπάρχει σε εξειδικευµένα κέντρα στην Ελλάδα, µπορούν να προσφέρουν µεγάλο θεραπευτικό όφελος σε δύσκολα περιστατικά καρκίνου.