Θεραπεία της παχυσαρκίας

Θεραπεία της παχυσαρκίας

Γράφει ο Αναστάσιος Μόρτογλου, Ενδοκρινολόγος, Διευθυντής Κλινικής Έρευνας και Εφαρμογών Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού, Διατροφής, Παχυσαρκίας, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

“Εάν μη έλπηται ανέλπιστον, ουκ εξευρήσει’

ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

H απώλεια βάρους είναι μία πολύ δύσκολη διαδικασία και αυτό μπορεί να το γνωρίζει μόνο, όποιος την έχει επιχειρήσει. Η οποιαδήποτε προσπάθεια θα πρέπει να ξεκινάει μόνο όταν αισθανθούμε ότι είμαστε εντελώς έτοιμοι να κάνουμε ‘θυσίες’ σε μακροχρόνια βάση και να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο ζωής μας.

Oι θεραπευτικές επιλογές της παχυσαρκίας είναι πολλές και ποικίλες. Διατροφή, τροποποίηση διατροφικής συμπεριφοράς, άσκηση, ψυχολογική υποστήριξη, φάρμακα, Βαριατρική (μεταβολική) χειρουργική.

H διατροφή και η άσκηση αποτελούν την παραδοσιακή θεραπεία της παχυσαρκίας, αφού σε αυτές έχουν υποβληθεί εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο. Tα αποτελέσματά τους είναι πάρα πολύ καλά, αλλά, συνήθως, μόνο στην αρχική φάση, αφού τα ποσοστά υποτροπής σε μακροχρόνια βάση είναι πολύ υψηλά.

Tα αίτια της ‘αντοχής’ του οργανισμού στη μείωση του σωματικού βάρους είναι γνωστά. Όταν μειωθεί η πρόσληψη τροφής, ενεργοποιούνται άμεσα μηχανισμοί, οι οποίοι αυξάνουν την όρεξη και μειώνουν τη μεταβολική δραστηριότητα, με αποτέλεσμα τη βραδύτερη απώλεια, αλλά αυξάνουν και τις πιθανότητες διακοπής της δίαιτας.

Oι περισσότεροι παχύσαρκοι έχουν επιχειρήσει πολλές φορές στο παρελθόν να χάσουν βάρος. Oι προσπάθειες, βέβαια, αυτές ήταν ανεπιτυχείς και αυτό μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας σε κάποια επόμενη προσπάθεια.

Θα πρέπει, λοιπόν, με απόλυτη ειλικρίνεια, να δώσουμε απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:

  • Ποιοι είναι οι λόγοι, που μας έκαναν να πάρουμε μία τέτοια απόφαση;
  • Γιατί αποτύχαμε τις άλλες φορές;
  • Έχουμε κατανοήσει καλά το μέγεθος της προσπάθειας, αλλά και τα οφέλη από αυτή;
  • Θα έχουμε την απαραίτητη υποστήριξη από το περιβάλλον μας;
  • Διαθέτουμε τον απαραίτητο χρόνο, για να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις του θεραπευτικού προγράμματος;
  • Έχουμε τη διάθεση να αυξήσουμε τη σωματική μας δραστηριότητα;
  • Yπάρχουν κάποιοι ανασταλτικοί παράγοντες στην όλη μας προσπάθεια (π.χ. κυήσεις, μακροχρόνιες απουσίες, οικονομικά προβλήματα);

Aν έχουμε απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα και εξακολουθούμε να θέλουμε να κάνουμε την προσπάθεια, τότε …καλή επιτυχία. Διαφορετικά, είναι καλύτερα να την αναβάλουμε για κάποια άλλη χρονική φάση, με μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας.

«Eίναι καλύτερο να μην κάνουμε καμιά προσπάθεια,

παρά να κάνουμε μια αποτυχημένη προσπάθεια απώλειας βάρους!»

Κατά την πρώτη επαφή του υπέρβαρου ατόμου με το θεραπευτή που διάλεξε, θα πρέπει να γίνει αμοιβαία συμφωνία για τους θεραπευτικούς στόχους, δηλαδή πόσο βάρος θα πρέπει να χάσει και σε πόσο χρόνο. Συνήθως, οι στόχοι των δύο μερών έχουν σημαντικές διαφορές: ο ασθενής επιθυμεί μεγάλη απώλεια σε μικρό χρόνο και ο θεραπευτής μικρότερη απώλεια και σε μεγαλύτερο χρόνο.

Η γενική αρχή είναι ότι η φυσιολογικοποίηση του βάρους, δηλαδή Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) <25 kg/m2 είναι συνήθως μη ρεαλιστική, ειδικά σε άτομα με ΔΜΣ >35. Άλλωστε, ένας τέτοιος στόχος δεν έχει πρακτικά οφέλη, αφού φαίνεται ότι η πολύ μεγάλη απώλεια βάρους δεν έχει σημαντικά οφέλη στην υγεία, αλλά και το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα δεν είναι το καλύτερο. Απώλεια 10-20 % του αρχικού σωματικού βάρους είναι ένας εφικτός στόχος και αυτή θα πρέπει να είναι η αρχική μας επιδίωξη. Όταν το τελικό βάρος είναι λίγο υψηλότερο από το ανώτερο φυσιολογικό, έχει 3 σημαντικά πλεονεκτήματα:

1. Επιτυγχάνεται ευκολότερα.

2. Διατηρείται ευκολότερα, αφού όσο υψηλότερο είναι το βάρος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι ενεργειακές ανάγκες.

3. Αφήνει χρόνο για την εκμάθηση των αναγκαίων τροποποιήσεων, που απαιτεί η διατήρηση του νέου σωματικού βάρους.

Συμπερασματικά, να θυμάστε ότι: Όλα τα θεραπευτικά προβλήματα της διαιτητικής αντιμετώπισης της παχυσαρκίας έχουν επιλυθεί. Το μόνο πρόβλημα, που δεν έχει επιλυθεί και ίσως να μην επιλυθεί ποτέ, είναι η συμμόρφωση στις διαιτητικές οδηγίες….