Η εγχείριση καταρράκτη είναι ουσιαστικά διαθλαστική χειρουργική

Η εγχείριση καταρράκτη είναι ουσιαστικά διαθλαστική χειρουργική

Γράφει ο Νικόλαος Π. Ματθαίου, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, Διευθυντής του Τμήματος Γλαυκώματος Ενηλίκων και Παίδων, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Ο καταρράκτης είναι μία εκφύλιση και θόλωση του φυσιολογικού φακού του ανθρωπίνου οφθαλμού.

Οι ασθενείς διαπιστώνουν μία προοδευτική μείωση της οράσεως και απώλεια των έντονων χρωμάτων καθώς επίσης και μία συνεχή αλλαγή των συνταγών των γυαλιών.

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται αύξηση του αριθμού των ασθενών, που πάσχει από καταρράκτη. Παρατηρείται μάλιστα και εμφάνιση σε νεότερες ηλικίες.

Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι το περιβάλλον έχει γίνει πιο επιθετικό για την υγεία μας.

Ακτινοβολίες, όπως οι ακτίνες Χ, τα μικροκύματα, η ηλιακή και κοσμική ακτινοβολία, αλλά και η χρόνια έκθεση σε μόλυβδο, χαλκό και χρυσό, αποδεδειγμένα, αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης του καταρράκτη.

Διαβήτης, μυωπία, τραυματισμοί του οφθαλμού, προηγούμενα οφθαλμολογικά χειρουργεία, φλεγμονές, χρόνια χρήση φαρμάκων, όπως κορτιζόνης, ή ουσιών όπως του αλκοόλ, συνδυάζονται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καταρράκτη. Το κάπνισμα ενός πακέτου την ημέρα διπλασιάζει την πιθανότητα να αναπτύξει κανείς καταρράκτη.

Η αντιμετώπιση του καταρράκτη είναι χειρουργική και γίνεται με φακοθρυψία μέσα από μία μικρή τομή περίπου δύο χιλιοστών. Στην εγχείριση δε χρησιμοποιούνται ράμματα, και η αναισθησία γίνεται με σταγόνες, κάνοντας το χειρουργείο εντελώς ανώδυνο.  Στη συνέχεια γίνεται ένθεση νέου φακού, ο οποίος διορθώνει οπτικά τον ασθενή, ώστε να μπορεί να βλέπει καθαρά, και ιδανικά χωρίς τη χρήση γυαλιών είτε για μακριά, είτε για κοντά.

Με τη χρήση πολυεστιακών ενδοφακών, έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε ικανοποιητική όραση χωρίς γυαλιά σε όλες τις αποστάσεις. Τα ποσοστά ικανοποίησης του ασθενούς, όμως, φθάνουν μόνο το 80% και απαιτείται συμβιβασμός στην ποιότητα της όρασης, καθώς όλα τα μάτια δεν είναι κατάλληλα για αυτήν την τεχνική.

Πέραν όμως της αφαίρεσης ενός θολωμένου φακού, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την εγχείριση καταρράκτη, για να βελτιώσουμε τη διαθλαστική λειτουργία ενός ατόμου.

Όλοι μας έχουμε ένα κυρίαρχο οφθαλμό, όπως π.χ. και χέρι,  την εικόνα του οποίου ο εγκέφαλος επιλέγει, για να βλέπει μακριά,  και ένα υπολειπόμενο που χρησιμοποιούμε για κοντά.

Σε άτομα, λοιπόν, που έχουν ήδη μπει στην περίοδο της πρεσβυωπίας, προσφέρουμε τη δυνατότητα να κάνουμε το λεγόμενο monovision ή λειτουργικό μονόφθαλμο.

Κάνουμε εγχείρηση τύπου καταρράκτη, την οποία ονομάζουμε clear lens extraction, δηλ. αφαίρεση καθαρού φακού, αφού δεν έχει παρουσιαστεί ακόμη θόλωση. Τοποθετούμε ενδοφακούς με τέτοια δύναμη, που το κυρίαρχο μάτι να βλέπει μακριά και το υπολειπόμενο με μία ελαφρά μυωπία να μειώνει αρκετά την πρεσβυωπία μας για κοντά. Ο ασθενής, με αυτόν τον τρόπο, δε χρειάζεται πλέον γυαλιά, ούτε για μακριά ούτε για κοντά, στο 95% των καθημερινών αναγκών του.

Η τεχνική αυτή είναι ιδανική για άτομα ηλικίας άνω των πενήντα ετών, που αναγκάζονται να έχουν διπλά ή πολυεστιακά γυαλιά και δεν μπορούν να τα συνηθίσουν. Απαιτείται, όμως, να συζητήσουν τη δυνατότητα αυτή με τον οφθαλμίατρό τους και να κάνουν ένα τεστ προσομοίωσης στο ιατρείο, πριν προχωρήσουν στο χειρουργείο.

Όσο προχωρά η γνώση μας στο πως ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις εικόνες που παίρνει, θα μπορούμε να βελτιστοποιούμε τις τεχνικές και να καθιστούμε όλο και πιο λειτουργικούς τους ασθενείς.