Διατροφή και Κύηση

Διατροφή και Κύηση

Γράφει ο Θεόδωρος Κουτράκος, Προιστάμενος του Τμήματος Διατροφής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Το μεγαλύτερο δώρο της ζωής αδιαμφισβήτητα, είναι η γέννηση. Κατά τη διάρκεια της κύησης, όλες οι μητέρες αναζητούν τον ιδανικό - βέλτιστο τρόπο, με τον οποίο θα μπορέσουν να χειριστούν όλα τα λεπτά ζητήματα που προκύπτουν, τόσο για τις ίδιες όσο και για το έμβρυο που κυοφορούν. Σαφώς ένα φλέγον ζήτημα είναι η διατροφή.

Η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή πρέπει να αποτελεί πάγια καθημερινότητα για κάθε άνθρωπο.  Πόσο μάλλον για μια έγκυο γυναίκα που έχει υπό την ευθύνη της το ίδιο της το παιδί. Η ανάπτυξη του εμβρύου έχει άμεση σχέση με την κατάσταση της υγείας της μητέρας καθώς και με τη διατροφή της, τόσο πριν από την εγκυμοσύνη, όσο και κατά τη διάρκεια της. Ακολουθώντας συνήθειες υγιεινής μεσογειακής διατροφής διασφαλίζουμε ότι το έμβρυο λαμβάνει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την ανάπτυξή του άλλα ταυτόχρονα μπορούμε να αυξήσουμε το βάρος μας ελεγχόμενα, πάντα σύμφωνα με τις υποδείξεις του γυναικολόγου μας. Η αύξηση του βάρους συνήθως συνιστάται να είναι της τάξης των 10 – 14 κιλών έως 16 – 22 εάν είναι δίδυμα ή τρίδυμα, μέγεθος το οποίο ορίζεται και από το αρχικό βάρος της εγκυμονούσας. Πιο συγκεκριμένα, η ισορροπία στη διατροφή επιτυγχάνεται με την κατανάλωση όλων των ειδών τροφής με μέτρο.  Επομένως, επιλέγουμε ποιοτικές, υγιεινές τροφές με γνώμονα την περιεκτικότητά τους σε βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και σε λογικά πλαίσια θερμίδες.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στα εξής ζητήματα:

  • Βιολογικά η ανάπτυξη του εμβρύου έχει πάντα προτεραιότητα έναντι της υγείας της κυοφορούσας. Επομένως σειρά συμπληρωμάτων διατροφής συνιστώνται από διεθνείς οργανισμούς για να μειωθεί το ρίσκο ενός λάθους στο χειρισμό ως προς τη διατροφή. Θεμιτό είναι η έγκυος να προσανατολισθεί στην κατανάλωση ποικιλίας τροφών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά. Λαχανικά ή  φρούτα, πρέπει να καθαρίζονται πολύ καλά και να καταναλώνονται με το που κόβονται καθώς τα θρεπτικά τους συστατικά χάνονται με την πάροδο του χρόνου. Τα γαλακτοκομικά περιέχουν κυρίως πρωτεΐνη και ασβέστιο. Προτιμήστε αυτά με τα χαμηλά λιπαρά αλλά όχι τα άπαχα. Προτιμήστε κατανάλωση φυτικών λιπαρών. Επομένως αντί για βούτυρο χρησιμοποιήστε φυτική μαργαρίνη και στο μαγείρεμα ή στις σαλάτες αποκλειστικά ελαιόλαδο. Σύμφωνα με τον οργανισμό τροφίμων της Μεγάλης Βρετανίας, συνιστάται η κατανάλωση 2 λιπαρών ή μη ψαριών την εβδομάδα, αποφεύγοντας όμως μεγάλα ψάρια όπως π.χ. τον ξιφία λόγω της πιθανότητας υψηλής συγκέντρωσης σε βαρέα μέταλλα. Επίσης συνιστάται η κατανάλωση τροφών λαδερών και οσπρίων, μία με δύο φορές την εβδομάδα καθώς βοηθούν τη γαστρεντερική λειτουργία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που η έγκυος λαμβάνει συμπλήρωμα σιδήρου.
  • Σε ειδικές περιπτώσεις χρειάζεται πιο εξατομικευμένος διατροφικός σχεδιασμός, όπως π.χ. στις χορτοφάγους ή στις αυστηρά χορτοφάγους γυναίκες, στις εθνικές μειονότητες, σε αλλεργικές σε τρόφιμα γυναίκες κλπ, όπου ανάγκες σε βιταμίνες και ανόργανα άλατα, όπως ριβοφλαβίνη, B12, ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρο, ενδέχεται να καλύπτονται ελλιπώς.
  • Επίσης, συχνά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εμφανίζονται ορισμένα προβλήματα σχετιζόμενα με τη διατροφή. Σε περίπτωση ναυτίας ή τάσης για έμετο, προτιμήστε 2-3 κρακεράκια, 1-2 φρυγανιές, λίγο ψωμί, δημητριακά. Επίσης επιλέξτε τροφές που να μην έχουν έντονες, βαριές μυρωδιές, πολλά λιπαρά και μπαχαρικά και προτιμήστε να τις καταναλώνετε σε θερμοκρασία δωματίου. Επίσης αποφύγετε ταυτόχρονη κατανάλωση υγρών με το φαγητό. Τo τζίντζερ έχει συνήθως καταπραϋντικές ιδιότητες.
  • Σε περίπτωση ανεξέλεγκτης επιθυμίας για «τσιμπολόγημα», συνήθως για καφέ, τσάι, τηγανητά και αυγά στην αρχή της εγκυμοσύνης και για γλυκά σε μετέπειτα φάση, προσπαθήστε να καταναλώσετε μικρές ποσότητες από τροφές που να μην έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, λιπαρά και αλάτι. Καταναλώστε υγιεινά σνακ, όπως σπιτικά ποπ κορν,   αγγούρι – καρότο ψιλοκομμένο, ποικιλία φρούτων, ατομικό παστέλι, ατομική μικρή σοκοφρέτα, ομελέτα ή scrumbled eggs.
  • Λόγω της αύξησης του βάρους και της αυξημένης πίεσης στην κοιλιακή χώρα, η εγκυμονούσα μπορεί να αισθανθεί δυσφορία και γαστροισοφαγική παλινδρόμηση. Συνιστάται η κατανάλωση μικρών και συχνών γευμάτων καθώς και η αποφυγή πικάντικων, όξινων και λιπαρών τροφών. Σε περίπτωση δυσκοιλιότητας συνιστάται αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή, καταναλώνοντας περισσότερα φρούτα, σαλάτες, ψωμί πολύσπορο, δημητριακά ολικής αλέσεως αλλά πάντα σε συνδυασμό με κατανάλωση μίας ικανής ποσότητας νερού.

Όταν η πολυπόθητη στιγμή πια φτάσει, το νοσοκομειακό περιβάλλον διασφαλίζει τη διατροφική φροντίδα με ένα ποικίλο μενού το οποίο συνδυάζει γεύματα κατάλληλα και πλήρη σε θρεπτικά συστατικά αλλά ταυτόχρονα και πλούσια σε γεύση , εμφάνιση και ποιότητα υλικών. Με την κατάλληλη διατροφική φροντίδα και διαιτολογικό χειρισμό, το ανθρώπινο σώμα μπορεί να επανέλθει πλήρως στην προγενέστερη κατάσταση εάν όχι και σε καλύτερη καθώς οι εγκυμονούσες πια, λόγω του αισθήματος ευθύνης απέναντι στο παιδί τους, αλλά και της καλύτερης ενημέρωσης έχουν την τάση να υιοθετούν πολλές «καλές» συνήθειες, τις οποίες ούτε καν είχαν διανοηθεί στο παρελθόν.