Αλλαγές στη συμπεριφορά των εφήβων που σηματοδοτούν την ανάγκη ιατρικής εκτίμησης

Αλλαγές στη συμπεριφορά των εφήβων που σηματοδοτούν την ανάγκη ιατρικής εκτίμησης

Γράφει η Ελισάβετ Ανδρή, Παιδίατρος –Εφηβική Ιατρική, Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονική Υπεύθυνη του Τμήματος Εφηβικής Ιατρικής του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών

Οι έφηβοι βρίσκονται σε ένα στάδιο συνεχών σωματικών και ψυχικών αλλαγών, ακολουθώντας το δύσκολο δρόμο της μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικο ζωή. Βιώνουν καθημερινά διάφορες δυσκολίες τόσο  στο σπίτι όσο στο σχολείο και στην ομάδα των συνομηλίκων.

Η αμφισβήτηση κάθε μορφής εξουσίας, κυρίως της γονεϊκής, η τάση ανεξαρτησίας, η περιέργεια, ο πειραματισμός και η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά των εφήβων φέρνουν συχνά σε αμηχανία τους γονείς και τους δασκάλους τους.

Το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον παίζει το σημαντικότερο ρόλο για την υγεία, την ομαλή συναισθηματική και ψυχοκοινωνική εξέλιξη των εφήβων. Η σταθερότητα, η ασφάλεια, η συναισθηματική πληρότητα, η συνεχής υποστήριξη, ο σεβασμός της προσωπικότητας τους, η ειλικρίνεια, τα σαφή όρια και η παροχή θετικών προτύπων  από τους γονείς αποτελούν τα βασικότερα στοιχεία των  αρμονικών σχέσεων μεταξύ γονέων και εφήβων.

Ο σχολικός χώρος είναι εκείνος που με τη σειρά του θα βοηθήσει την κοινωνικοποίηση του εφήβου και την ένταξη του σε ομάδες. Όμως, είναι και ο χώρος που εκδηλώνονται διαταραχές της συμπεριφοράς όπως επιθετικότητα, προβλήματα πειθαρχίας, παρενόχληση από συνομηλίκους (bulling), νεανική παραβατικότητα, Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς και την επιστροφή στις σχολικές δραστηριότητες, η αύξηση των σχολικών απαιτήσεων, οι εξετάσεις και ο περιορισμός του ελεύθερου χρόνου διευκολύνουν την ανάδυση συναισθηματικών δυσκολιών όπως το άγχος, ο θυμός,  η χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η υπερβολική ενασχόληση των εφήβων με τα ηλεκτρονικά μέσα και κυρίως το διαδίκτυο οδηγεί σε μείωση του χρόνου που διαθέτουν για τα μαθήματά τους,  τις κοινωνικές επαφές, τη φυσική δραστηριότητα ακόμη και τον ύπνο τους.

Από την άλλη πλευρά, οι γονείς εστιάζουν κυρίως στις σχολικές επιδόσεις, τον επαγγελματικό προσανατολισμό και την κάλυψη εξωσχολικών δραστηριοτήτων, ασκώντας περισσότερη πίεση στους εφήβους που έχει σαν αποτέλεσμα συγκρούσεις και δυσαρμονία στις μεταξύ τους σχέσεις.

 Ποια είναι τα ανησυχητικά σημεία που πρέπει να θορυβήσουν τους γονείς ώστε να αναζητήσουν έγκαιρα ιατρική εκτίμηση και καθοδήγηση; Οι μεταβολές του βάρους σώματος (απότομη αύξηση ή μείωση), οι διαταραχές του ύπνου (αϋπνία ή υπερβολικός ύπνος), η απότομη πτώση της σχολικής επίδοσης, η τάση για κοινωνική απομόνωση (έλλειψη φίλων ή φλερτ) και η αδιαφορία για την προσωπική εμφάνιση και καθαριότητα είναι τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς ώστε να προλάβουν δυσάρεστες καταστάσεις και  να βοηθήσουν ουσιαστικά τα παιδιά τους. Η έγκαιρη αναγνώριση διαταραχών συμπεριφοράς των εφήβων και η παραπομπή σε εξειδικευμένη δομή εφηβικής υγείας όπως το νέο Τμήμα Εφηβικής Ιατρικής του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών εξασφαλίζει άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση  των προβλημάτων της εφηβικής ηλικίας.          

Οι νέοι είναι η μόνη ελπίδα μας για το μέλλον. Στόχος μας είναι να  εξασφαλίσουμε την υγεία καθώς και την ομαλή σωματική και ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη. Γιατί αυτό αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυσή μας για το μέλλον.